الشيخ أبو الفتوح الرازي
175
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
نباشد - رزقنا اللَّه تعالى و ايّاكم برحمته . إِنَّ اللَّه لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّه الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ ما ذا أَرادَ اللَّه بِهذا مَثَلًا يُضِلُّ بِه كَثِيراً وَيَهْدِي بِه كَثِيراً وَما يُضِلُّ بِه إِلَّا الْفاسِقِينَ ‹ 26 › الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّه مِنْ بَعْدِ مِيثاقِه وَيَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّه بِه أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ ‹ 27 › [ 45 - پ ] خداى شرم ندارد كه مثلى بزند [ سراسكى ] ( 1 ) و آنچه بالاى آن باشد ، امّا آنان كه ايمان آرند ، دانند كه آن درست است از خداى ايشان [ را ] ( 2 ) و امّا آنان كه كافر شدند ، گويند كه [ چه ] ( 3 ) خواست خداى به اين مثل گمراه كند به آن بسيارى را ، و راه نمايد به آن بسيارى را ، و گمراه نكند به آن مگر فاسقان را . آنان كه بشكافند پيمان خداى از پس استوارى آن و ببرند آنچه فرمود خداى به آن كه بپيوندند و تباهى كنند در زمين ، ايشانند كه زيانكارند . اين دو آيت است . سبب نزول اين آيت آن بود كه چون خداى تعالى مثل زد به چيزهاى اندك چون : عنكبوت و ذباب ، جهودان از آن بخنديدند و گفتند : خداى تعالى به اين مثل زدن چه خواست به اين چيزهاى خسيس ؟ اين ، كلام خداى را نماند . خداى تعالى ، اين آيت فرستاد ردّ برايشان ، گفت : * ( إِنَّ اللَّه لا يَسْتَحْيِي ) * ، خداى شرم ندارد ، و اين قول قتاده است . عبد اللَّه عبّاس و عبد اللَّه مسعود گفتند ( 4 ) : چون خداى تعالى مثل زد منافقان را به آن دو چيز كه در آيات مقدّم ( 5 ) برفت از مستوقد آتش و ( 6 ) و صيّب و منافقان گفتند : خداى تعالى چگونه مثل زند به چيزى ، و او از آن بزرگوارتر است كه مثل زند ! خداى تعالى اين آيت فرستاد ردّ برايشان ، و اين قول اوليتر است از قول قتاده ، براى آن كه در آيات مقدّم ذكر آن مثلها و منافقان رفته است ، پس اين لايقتر باشد به سياقت آيات .
--> ( 1 ، 2 ، 3 ) . اساس : ندارد ، از مج افزوده شد . ( 4 ) . اساس : گفت ، با توجّه به نسخهء آج ، تصحيح شد . ( 5 ) . مج ، وز : ما تقدّم . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها ، بجزها از .